X
تبلیغات
بررسی گیاهشناسی 2و1
بررسی جز به جز گیاه

انواع روزنه ( Stoma )

روزنه يا آبي است يا هوائي. روزنه هاي هوائي در بشره و يا بافت اپيدرمي گياه وجود دارد كه وسيله ارتباطي و تبادل گازها ، بخارات آب و نيز شيره خام ميباشد. روزنه هوائي در تمام پيكره گياه به غير از ريشه و ساقه هاي مسن كه چوب پنبه اي شده اند يافت ميشود . تعداد روزنه ها برحسب گونه گياهي متفاوت است و نيز در يك گونه برحسب شرايط محيطي و يا محل استقرار آن در گياه متغير است . تعداد روزنه ها در دو سطح فوقاني و تحتــاني برگهاي افقي متفاوت ميباشد . بدليل وجود شرايط محيطي از قبيل نور شديد ، فشار اتمسفري ، گرماي بيشتر بر روي سطح برگ و در معرض خطر قرار گرفتن گياه ، تعداد روزنه ها در سطح تحتاني برگ بيشتر است .  تعداد روزنه ها در برگهاي افراشته و عمودي تقريباً برابر است و برگهاي غوطه ور در آب فاقد روزنه هوائي ميباشند . در برگهاي شناور بر روي آب ، سطح فوقاني واجد روزنه و سطح تحتاني فاقد روزنه ميباشد .

- سلولهاي روزنه ( Stoma )

سلولهاي روزنه يا سلولهاي محافظ ( Guard cells ) از سلولهاي اپيدرمي منشاء گرفته و از آنها كوچكتر است . داراي سيتوپلاسم فراوان ، هسته درشت ، واجد نشاسته و كلروفيل فراوان ، لوبيايي شكل و داراي يك روزنه يا منفذ ( Ostiole ) ميباشد. در واقع سلولهاي روزنه از نظر فيزيولوژي بسيار فعال ميباشند . زير روزنه فضاي خالي وجود دارد كه توسط بافت پارانشيمي احاطه ميگردد كه به آن اتاق زير روزنه ( Substomatal chamber ) ميگويند . در شرايط محيطي مرطوب سلولهاي روزنه در اثر جذب رطوبت متورم شده ( تورژسانس ) و منفذ آن باز ميشود . در شرايط محيطي خشك سلولهاي روزنه آب خود را از دست داده و پلاسموليز ميشود كه نهايتاً منجر به بسته شدن منفذ ميگردد. دليل باز و بسته شدن معكوس سلولهاي روزنه عدم يكنواختي ضخامت ديواره سلولي ميباشد . ضخامت در ديواره هاي داخلي سلولهاي روزنه بيشتر از ديواره هاي خارجي آن ميباشد . در برخي از گونه هاي گياهي روزنه نسبت به سطح اپيدرم بيرون زدگي دارد مانند سرخس آنميا و برخي ديگر در بشره فرو رفته ميباشند همانند گونه صبرزرد و در اغلب گونه ها هم سطح با اپيدرم گياه ميباشد

+ نوشته شده در  جمعه چهاردهم دی 1386ساعت 16:15  توسط دکترامیر حسین قانع  | 

انواع روزنه ( Stoma )

روزنه يا آبي است يا هوائي. روزنه هاي هوائي در بشره و يا بافت اپيدرمي گياه وجود دارد كه وسيله ارتباطي و تبادل گازها ، بخارات آب و نيز شيره خام ميباشد. روزنه هوائي در تمام پيكره گياه به غير از ريشه و ساقه هاي مسن كه چوب پنبه اي شده اند يافت ميشود . تعداد روزنه ها برحسب گونه گياهي متفاوت است و نيز در يك گونه برحسب شرايط محيطي و يا محل استقرار آن در گياه متغير است . تعداد روزنه ها در دو سطح فوقاني و تحتــاني برگهاي افقي متفاوت ميباشد . بدليل وجود شرايط محيطي از قبيل نور شديد ، فشار اتمسفري ، گرماي بيشتر بر روي سطح برگ و در معرض خطر قرار گرفتن گياه ، تعداد روزنه ها در سطح تحتاني برگ بيشتر است .  تعداد روزنه ها در برگهاي افراشته و عمودي تقريباً برابر است و برگهاي غوطه ور در آب فاقد روزنه هوائي ميباشند . در برگهاي شناور بر روي آب ، سطح فوقاني واجد روزنه و سطح تحتاني فاقد روزنه ميباشد .

- سلولهاي روزنه ( Stoma )

سلولهاي روزنه يا سلولهاي محافظ ( Guard cells ) از سلولهاي اپيدرمي منشاء گرفته و از آنها كوچكتر است . داراي سيتوپلاسم فراوان ، هسته درشت ، واجد نشاسته و كلروفيل فراوان ، لوبيايي شكل و داراي يك روزنه يا منفذ ( Ostiole ) ميباشد. در واقع سلولهاي روزنه از نظر فيزيولوژي بسيار فعال ميباشند . زير روزنه فضاي خالي وجود دارد كه توسط بافت پارانشيمي احاطه ميگردد كه به آن اتاق زير روزنه ( Substomatal chamber ) ميگويند . در شرايط محيطي مرطوب سلولهاي روزنه در اثر جذب رطوبت متورم شده ( تورژسانس ) و منفذ آن باز ميشود . در شرايط محيطي خشك سلولهاي روزنه آب خود را از دست داده و پلاسموليز ميشود كه نهايتاً منجر به بسته شدن منفذ ميگردد. دليل باز و بسته شدن معكوس سلولهاي روزنه عدم يكنواختي ضخامت ديواره سلولي ميباشد . ضخامت در ديواره هاي داخلي سلولهاي روزنه بيشتر از ديواره هاي خارجي آن ميباشد . در برخي از گونه هاي گياهي روزنه نسبت به سطح اپيدرم بيرون زدگي دارد مانند سرخس آنميا و برخي ديگر در بشره فرو رفته ميباشند همانند گونه صبرزرد و در اغلب گونه ها هم سطح با اپيدرم گياه ميباشد

+ نوشته شده در  جمعه چهاردهم دی 1386ساعت 16:15  توسط دکترامیر حسین قانع  | 

بافت محافظ:

بافت های محافظ عموماً در سطح خارجی اندام قرار داشته ، بصورت پوشش نفوذ ناپذیری قسمت های درونی گیاه را از تاثیر عوامل خارجی و تغییرات آن مانند خشکی هوا، گرما، سرما و رطوبت زیاد حفظ می کنند.

این بافت در مناطق خشک نمو زیادی دارد. بافت های محافظ از دو بافت بشره (اپیدرم) و چوب پنبه[1] تشکیل شده است. اپیدرم سطح اندام های هوایی جوان را می پوشاند ولی چوب پنبه پوشاننده سطح اندام های مسن در گیاه است.

اپیدرم (Epidermis)

خارجی ترین لایه سلولی برگ، ریشه، ساقه، میوه ، بذر و قسمتهایی از گل است. در اغلب گیاهان دانه دار اپیدرم از یک لایه سلولی تشکیل شده اما در برگ انجیرهای گرمسیری و اعضای  خانواده فلفل اپیدرم چند لایه ای دیده می شود. در سلول های اپیدرمی معمولاً یک یا دو واکوئل نسبتاً بزرگ وجود دارد. بویژه در گل ها و میوه ها و در برگ های رنگین این واکوئل ها محتوی آنتوسیانین و تانن هستند. سلول های اپیدرمی حالت مریستمی و قابلیت تقسیم شدن خود را حفظ می کنند. این قابلیت در برخی مواقع منجر به ایجاد جوانه و ریشه نابجا بر روی برگ می شود(بگونیا). سلول های این بافت چسبیده بهم بوده و فاقد فضای بین سلولی می باشند. شکل این سلول ها متفاوت بوده و بصورت چند وجهی (انگور)، کشیده و طویل (زنبق و تره)، سینوسی (کاهو) و دندانه دار (گندم) می باشند. سطح آزاد سلول های اپیدرمی در طرف خارج ضخیم و پوشیده از قشری بنام کوتین است ولی دیواره های جانبی و زیرین آن نازک و سلولزی است. ضخامت قشر کوتین در انواع گیاهان فرق می کند، مثلاً در گیاهان مناطق خشک قطرش بسیار زیاد، در نواحی مرطوب قطر آن کمتر و در گیاهان آبزی اساساً کوتین دیده     نمی شود. کوتین یک ماده لیپیدی است که توسط سلول های اپیدرمی ترشح می شود. واکس کارنوبا[2] بر روی برگ های نخل روغنی تولید شده و مصرف تجاری دارد (براق کننده). سلول های اپیدرم عموماً فاقد کلروپلاست می باشند ولی در برخی سرخس ها و گیاهان عالی کلروپلاست دیده می شود. در ریشه اپیدرم از یک لایه سلولی تشکیل شده و توانایی تولید تارهای کشنده را دارد. سلول های اپیدرمی که تار کشنده را ایجاد می کنند معمولاً سیتوپلاسم غلیظ تری دارند و تریکوبلاست[3] نامیده می شوند، این سلول ها اغلب کوچکتر از سلول های دیگر هستند و هسته آنها اکثراً به تار کشنده مهاجرت می نماید.

روزنه (Stomata)



[1] suber

[2] Carnauba polish

[3] Trichoblast

+ نوشته شده در  دوشنبه دهم دی 1386ساعت 19:48  توسط دکترامیر حسین قانع  |